กระบี่ ยินดี “นายตรึก ปลอดฤทธิ์” ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ลิเกป่า) ประจำปี พ.ศ. 2568

จังหวัดกระบี่ขอแสดงความยินดีกับ นายตรึก ปลอดฤทธิ์ ศิลปินลิเกป่าผู้ทรงคุณค่าแห่งจังหวัดกระบี่ ในโอกาสได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ลิเกป่า) ประจำปี พ.ศ. 2568 นับเป็นความภาคภูมิใจของชาวกระบี่ และเป็นการยกย่องบุคคลสำคัญผู้ทุ่มเทแรงกายแรงใจในการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านให้คงอยู่สืบไป

นายตรึก ปลอดฤทธิ์ เกิดที่บ้านโคกยาง จังหวัดกระบี่ เริ่มสนใจและฝึกหัดการแสดงลิเกป่าตั้งแต่อายุประมาณ 20 ปี โดยได้รับการถ่ายทอดท่ารำจากครูสวาสดิ์ แก้วโลก และครูเดช แก้วทิพย์ ก่อนจะหยุดการแสดงไปช่วงหนึ่ง และกลับมารวบรวมสมัครพรรคพวกจัดตั้งคณะลิเกป่าขึ้นอีกครั้งราวปี พ.ศ. 2500 ด้วยตระหนักถึงคุณค่าของศิลปะการแสดงแขนงนี้ และเกรงว่าจะสูญหายไปตามกาลเวลา

นายตรึกมีความสามารถโดดเด่นในการแสดง “ตัวแขกแดง” ซึ่งเป็นตัวละครสำคัญของลิเกป่า ด้วยเอกลักษณ์และความสามารถเฉพาะตัว ทำให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง และมีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่ลิเกป่าของจังหวัดกระบี่มาอย่างต่อเนื่อง

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา นายตรึกได้อุทิศตนเพื่อ อนุรักษ์ ถ่ายทอด และเผยแพร่ลิเกป่า โดยฝึกฝนลูกศิษย์และเยาวชนหลายรุ่น รวมถึงจัดตั้งกลุ่มการแสดงลิเกป่าของแม่บ้านและเยาวชนในชุมชน ตลอดจนถ่ายทอดพื้นฐานการรำมโนห์ราให้แก่เยาวชน

นอกจากนี้ ยังนำการแสดงลิเกป่าไปเผยแพร่ในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ทั้งกิจกรรมวัฒนธรรมสัญจร การแสดงสาธิตในสถานศึกษา งานมหกรรมวัฒนธรรม การต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง รวมถึงสถานประกอบการด้านการท่องเที่ยวในจังหวัดกระบี่ เพื่อเผยแพร่อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นให้เป็นที่รู้จักในหมู่นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ

ผลงานของนายตรึกยังได้รับการเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชนหลายแขนง ทั้งรายการวิทยุและโทรทัศน์ อาทิ รายการ “เวทีชาวบ้าน” “มรดกไทย” “สืบสานไทย” “บ้านทุ่งพัฒนา” รวมถึงสารคดี “โลกสลับสี” ตอน “รอยอดีตที่อันดามัน” และมีส่วนร่วมในการฝึกการแสดงทางวัฒนธรรมพื้นบ้านสำหรับภาพยนตร์ต่างประเทศเรื่อง A Safe Place ของ John Sayles

เกียรติคุณสำคัญ

- พ.ศ. 2524 ได้รับโล่เกียรติยศจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ จากการแข่งขันลิเกป่า ณ ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดกระบี่

- พ.ศ. 2534 ได้รับโล่และเข็มเกียรติคุณ ในฐานะ ผู้อนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น

- พ.ศ. 2537 ได้รับการคัดเลือกเป็น ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม ของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

- พ.ศ. 2568 ได้รับการยกย่องเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ลิเกป่า)

การได้รับการยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติในครั้งนี้ สะท้อนถึงคุณูปการของนายตรึก ปลอดฤทธิ์ ที่ได้อุทิศตนอย่างยาวนานในการรักษา “ลิเกป่า” ศิลปะการแสดงพื้นบ้านอันเป็นอัตลักษณ์สำคัญของภาคใต้และจังหวัดกระบี่ พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ เพื่อให้มรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่านี้ยังคงสืบทอดต่อไปอย่างยั่งยืน

ภาพ/ข่าว : สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดกระบี่